Prácticas educativas con el sintetizador en las Enseñanzas Artísticas Superiores de Música de Cataluña

Autores/as

DOI:

https://doi.org/10.35699/2317-6377.2024.51263

Palabras clave:

Sintetizador, Síntesis de sonido, Tecnología musical, Enseñanzas artísticas superiores de música, Educación musical

Resumen

A pesar de su papel fundamental en la creación musical de las últimas décadas, el sintetizador no goza de un reconocimiento generalizado en las enseñanzas musicales de Cataluña, España. Este estudio examinó las prácticas educativas relacionadas con el sintetizador en las Enseñanzas Artísticas Superiores de Música de dicha región. Para ello, se llevaron a cabo entrevistas semiestructuradas a ocho docentes especializados en este instrumento. El análisis de datos se realizó siguiendo las directrices del Análisis Temático, lo que permitió identificar tres temas generales: (i) la enseñanza del sintetizador se orienta hacia objetivos creativos, (ii) el sintetizador se enseña de manera diferente dependiendo de la especialidad y el repertorio (iii) el sintetizador no goza de una modalidad instrumental propia. El artículo concluye con una discusión sobre la importancia de incorporar el sintetizador a las enseñanzas musicales para fomentar una educación más contextualizada y significativa.

Biografía del autor/a

  • Pablo Puentes Madarnás, Universitat Autònoma de Barcelona

    Pablo Puentes Madarnás nació en Ribadavia, una villa gallega de gran tradición teatral, cultural, vitivinícola y termal, donde comenzó a tocar el piano a los 7 años en el conservatorio municipal. Se diplomó en Magisterio en la especialidad de Educación Musical, es licenciado en Historia y Ciencias de la Música, tiene el Título Profesional de piano, máster en Muscología y Educación Musical, es diplomado en pedagogía Dalcroze por el Institut Llongueres de Barcelona y en la actualidad realiza sus estudios de doctorado (PhD) en Educación Musical en la Universitat Autònoma de Barcelona, con un proyecto de investigación centrado en la pedagogía del sintetizador. 

    Ha pasado los últimos años de su carrera entre Barcelona, Boston (EEUU) y Sydney (Australia), trabajando, estudiando y viajando, por lo que ofrece sus clases en inglés, catalán y castellano. Ha publicado artículos con Xiao Xiao, Edith Ackermann, Diana Bloom e Imma Ponsatí. Pablo ha tocado en numerosas bandas como los Dudular Abiders (Boston), Stefano Rocco Trío (Sydney), Xavi Nuez (Barcelona) o los Groovy Killers (Barcelona). 

    Actualmente, Pablo es un estudiante de doctorado del departamento de didáctica de la expresión musical, plástica y Corporal de la Universitat Autònoma de Barcelona.

  • Diego Calderón-Garrido, Universitat de Barcelona

    Diego Calderón-Garrido, Doctor en Historia del Arte y Doctor en Tecnología Educativa. Profesor Titular del Departamento de Didácticas Aplicadas de la Facultad de Educación de la Universitat de Barcelona. Sus líneas de investigación giran en torno a la educación musical en la sociedad digital. Ha sido autor de más de 120 artículos en revistas indexadas.

     

  • Perfecto Herrera, Escola Superior de Música de Catalunya

    Perfecto Herrera es licenciado en Psicología y doctor en Tecnologías de la Información y de las Comunicaciones. Trabaja como profesor a tiempo completo en la Escuela Superior de Música de Catalunya, donde imparte asignaturas relacionadas con la tecnología musical, la percepción y la investigación con tecnologías. También es investigador en el Music Technology Group de la Universitat Pompeu Fabra. Sus áreas de especialización abarcan el análisis automático de la música, la percepción y cognición musicales, y la creación musical con tecnologías analógicas o digitales, temas sobre los que ha publicado más de 150 artículos científicos de alcance internacional.

Referencias

Bauer, William I., and Richard J. Dammers. 2016. “Technology in Music Teacher Education: A National Survey.” Research Perspectives in Music Education 18 (1). ingentaconnect.com: 2–15. https://www.ingentaconnect.com/content/fmea/rpme/2016/00000018/00000001/art00001.

Braun, Virginia, and Victoria Clarke. 2006. “Using Thematic Analysis in Psychology.” Qualitative Research in Psychology 3 (2). Routledge: 77–101. doi:10.1191/1478088706qp063oa.

Brown, Andrew. 1997. “Changing Technologies, Changing Minds: Taking Account of Music Technologies in the Curriculum.” Brisbane, Queensland: Aust. Society for Music Education. https://eprints.qut.edu.au/6197/.

Brown, Andrew R. 1995. “Defining Synthesizer Teaching.” In Honing the Craft : Improving the Quality of Music Education, ASME 10th National Conference, 58–62. eprints.qut.edu.au. https://eprints.qut.edu.au/42186/.

Cain, Tim. 2004. “Theory, Technology and the Music Curriculum.” British Journal of Music Education 21 (2). Cambridge University Press: 215–221. doi:10.1017/S0265051704005650.

Calderón Garrido, Diego, Josep Gustems Carnicer, and Xavier Carrera. 2020. “La Competencia Digital Docente Del Profesorado Universitario de Música: Diseño Y Validación de Un Instrumento.” Aloma: Revista de Psicologia, Ciències de L’educació I de L'esport, 2020, Vol. 38, Núm. 2, P. 139-148. Facultat de Psicologia, Ciències de l’Educació i de l’Esport Blanquerna …. https://repositori.udl.cat/handle/10459.1/69993.

Calderón-Garrido, Diego, Lluis Parcerisa, Pablo Rivera-Vargas, and Ainara Moreno-Gonzàlez. 2023. “Opiniones de las familias sobre corporaciones tecnológicas, plataformas digitales educativas y derechos de la infancia: validación psicométrica de un instrumento.” Aloma: Revista de Psicologia, Ciències de l’Educació i de l'Esport 41 (1). revistaaloma.net: 141–148. doi:10.51698/aloma.2023.41.1.141-148.

Cann, Simon. 2007. How to Make a Noise: A Comprehensive Guide to Synthesizer Programming. Simon Cann. https://market.android.com/details?id=book-DxAgmDKVEIEC.

Chadabe, Joel. 1997. Electric Sound: The Past and Promise of Electronic Music. Pearson.

Crow, Bill. 2006. “Musical Creativity and the New Technology.” Music Education Research 8 (1). Routledge: 121–130. doi:10.1080/14613800600581659.

Galpin, Francis W. 1937. “A Textbook of European Musical Instruments: Their Origin.” History and Character. Williams & Norgate.

García, Vicente Pastor. 2014. “El proceso de adaptación de los Estudios Superiores de música en España al espacio europeo de Educación Superior.” Artseduca, no. 7. Anna M. Vernia Carrasco: 1–21. https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=4734009.

Goetz, J. P., and M. D. Lecompte. 1988. “Etnografía Y Diseño Cualitativo En Investigación Educativa.” biblioteca.especializada.unjbg.edu …. http://biblioteca.especializada.unjbg.edu.pe/opac_css/index.php?lvl=notice_display&id=258.

Hernández Sampieri, Roberto, Carlos Fernández Collado, Pilar Baptista Lucio, and Others. 2010. Metodología de La Investigación. México: McGraw-Hill. http://www.academia.edu/download/38911499/Sampieri.pdf.

Hornbostel, E. M., and C. Sachs. 1961. “Classification of Musical Instruments.” The Galpin Society Journal.

Jenkins, Mark. 2019. Analog Synthesizers: Understanding, Performing, Buying: From the Legacy of Moog to Software Synthesis. Routledge. https://play.google.com/store/books/details?id=OCKeDwAAQBAJ.

Landy, Leigh. 2007. Understanding the Art of Sound Organization. MIT Press. https://play.google.com/store/books/details?id=SWdE51Pi2jAC.

Mills, Janet, and Andy Murray. 2000. “Music Technology Inspected: Good Teaching in Key Stage 3.” British Journal of Music Education 17 (2). Cambridge University Press: 129–156. doi:10.1017/S026505170000022X.

Mooney, J. 2011. “Frameworks and Affordances: Understanding the Tools of Music-Making.” Journal of Music, Technology & Education. ingentaconnect.com. https://www.ingentaconnect.com/content/intellect/jmte/2011/00000003/F0020002/art00004.

Morgan, David L. 1996. “Focus Groups.” Annual Review of Sociology 22 (1). Annual Reviews: 129–152. doi:10.1146/annurev.soc.22.1.129.

Noreña, Ana Lucía, Noemi Alcaraz-Moreno, Juan Guillermo Rojas, and Dinora Rebolledo-Malpica. 2012. “Aplicabilidad de Los Criterios de Rigor Y éticos En La Investigación Cualitativa.” Aquichan 12 (3). Universidad de la Sabana: 263–274. http://www.scielo.org.co/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1657-59972012000300006.

Pinch, Trevor, and Frank Trocco. 1998. “The social construction of the early electronic music synthesizer.” Icon 4. Temporary Publisher: 9–31. http://www.jstor.org/stable/23785956.

Puentes Madarnás, Pablo, Cristina González-Martín, and Imma Ponsatí. 2022. “El Conocimiento Y El Uso Pedagógico Del Sintetizador En La Educación Musical de Cataluña: Un Análisis a Través de Entrevistas a Personas Expertas.” Universitat Jaume I amb el suport del Servei de Comunicació i Publicacions. http://repositori.uji.es/xmlui/handle/10234/201071.

Puentes Madarnás, Pablo. In press. The synthesizer in the music education research: a snowball review. Journal of Music, Technology & Education.

Russ, Martin. 2012. Sound Synthesis and Sampling. Routledge. https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.4324/9780080481043/sound-synthesis-sampling-martin-russ.

Salaman, William. 1997. “Keyboards in Schools.” British Journal of Music Education 14 (2). Cambridge University Press: 143–149. doi:10.1017/S0265051700003594.

Schwartz, Elliott. 1978. “Electronic Music: A Thirty-Year Retrospective.” Music Educators Journal 64 (7). SAGE Publications Inc: 36–41. doi:10.2307/3395445.

Shepard, Brian K. 2013. Refining Sound: A Practical Guide to Synthesis and Synthesizers. Oxford University Press. https://play.google.com/store/books/details?id=RlwWDAAAQBAJ.

Smith, Kenneth H. 2011. “Using Audacity and One Classroom Computer to Experiment With Timbre.” General Music Today 24 (3). SAGE Publications Inc: 23–27. doi:10.1177/1048371310385421.

Vail, Mark. 2014. The Synthesizer: A Comprehensive Guide to Understanding, Programming, Playing, and Recording the Ultimate Electronic Music Instrument. Oxford University Press. https://play.google.com/store/books/details?id=fFapAgAAQBAJ.

Van Der Rest, Nathan Andre Peter. 2014. A Unified Curriculum for the Teaching of Electronic Sound Synthesis. University of Colorado at Denver. http://search.proquest.com/openview/81d0cdf6e0ce55b2e7e45b80b7c2454e/1?pq-origsite=gscholar&cbl=18750&diss=y.

Walzer, Daniel A. 2016. “Software-Based Scoring and Sound Design: An Introductory Guide for Music Technology Instruction.” Music Educators Journal 103 (1). SAGE Publications. 2455 Teller Road, Thousand Oaks, CA 91320. Tel: 800-818-7243; Tel: 805-499-9774; Fax: 800-583-2665; e-mail: journals@sagepub.com; Web site: http://sagepub.com: 19–26. doi:10.1177/0027432116653449.

Publicado

2024-05-09

Número

Sección

Artículos en Portugués/Español

Cómo citar

“Prácticas Educativas Con El Sintetizador En Las Enseñanzas Artísticas Superiores De Música De Cataluña”. 2024. Per Musi 25 (May): 1-16. https://doi.org/10.35699/2317-6377.2024.51263.

Artículos más leídos del mismo autor/a